Tuple & Set

Giai đoạn 2 – Cấu Trúc Dữ Liệu & Hàm · Mục tiêu: Nắm vững Tuple và Set — hai cấu trúc dữ liệu bổ trợ quan trọng bên cạnh List.

---

1. Tuple (Bộ giá trị)

Giống List nhưng bất biến (immutable) — không thể thay đổi sau khi tạo.

Tạo Tuple

toa_do = (10, 20)
mau = ("đỏ", "xanh", "vàng")
ds = tuple([1, 2, 3])          # Tạo từ list

#  Tuple 1 phần tử cần dấu phẩy
t_mot = (42,)     #  Tuple
t_khong = (42)    #  Chỉ là số!

# Tuple rỗng
rong = ()
rong = tuple()

Truy cập & Slicing

mau = ("đỏ", "xanh", "vàng", "tím", "cam")

mau[0]       # "đỏ"
mau[-1]      # "cam"
mau[1:3]     # ("xanh", "vàng")

Unpacking

# Gán nhiều biến cùng lúc
toan, ly, hoa = (8.5, 7.2, 9.0)

# Dùng * để gom phần còn lại
dau, *giua, cuoi = (1, 2, 3, 4, 5)
# dau = 1, giua = [2, 3, 4], cuoi = 5

Khi nào dùng Tuple?

• Dữ liệu không cần thay đổi: tọa độ, ngày tháng, RGB
• Dùng làm key trong Dictionary
• Trả về nhiều giá trị từ hàm

def chia(a, b):
    return a // b, a % b    # Trả về tuple

thuong, du = chia(10, 3)    # thuong = 3, du = 1

So sánh List vs Tuple

Tiêu chí	List []	Tuple ()
Thay đổi được?	Có	Không
Tốc độ	Chậm hơn	Nhanh hơn
Dùng làm key dict?
Khi nào dùng?	Dữ liệu thay đổi	Dữ liệu cố định

---

2. Set (Tập hợp)

Không thứ tự, không trùng lặp, thay đổi được.

Tạo Set

s = {1, 2, 2, 3, 3, 3}
print(s)     # {1, 2, 3}  – tự động loại trùng

# Tạo set từ list (loại trùng)
ds = [1, 2, 2, 3, 3, 4]
s = set(ds)  # {1, 2, 3, 4}

#  Set rỗng phải dùng set(), KHÔNG dùng {}
rong = set()     #  Set rỗng
rong = {}        #  Đây là dict rỗng!

Thêm & Xóa

s = {1, 2, 3}

s.add(4)          # {1, 2, 3, 4}
s.update([5, 6])  # {1, 2, 3, 4, 5, 6}
s.remove(6)       # {1, 2, 3, 4, 5}  – lỗi nếu không có
s.discard(10)     # Không lỗi nếu không có
s.pop()           # Xóa phần tử ngẫu nhiên
s.clear()         # set() – xóa tất cả

Phép toán tập hợp

A = {1, 2, 3, 4, 5}
B = {4, 5, 6, 7, 8}

A | B    # Hợp:  {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8}
A & B    # Giao: {4, 5}
A - B    # Hiệu: {1, 2, 3}
A ^ B    # Hiệu đối xứng: {1, 2, 3, 6, 7, 8}

# Hoặc dùng phương thức
A.union(B)              # Hợp
A.intersection(B)       # Giao
A.difference(B)         # Hiệu
A.symmetric_difference(B)  # Hiệu đối xứng

Kiểm tra tập hợp con

A = {1, 2, 3}
B = {1, 2, 3, 4, 5}

A.issubset(B)      # True  – A ⊂ B
B.issuperset(A)    # True  – B ⊃ A
A.isdisjoint({6})  # True  – không có phần tử chung

Ứng dụng: Loại trùng lặp

ds = [1, 2, 2, 3, 3, 4, 4, 4, 5]

# Loại trùng (MẤT thứ tự)
ds_unique = list(set(ds))    # [1, 2, 3, 4, 5]

# Loại trùng GIỮ thứ tự
ds_unique = list(dict.fromkeys(ds))   # [1, 2, 3, 4, 5]

---

3. Frozen Set

Set bất biến — có thể dùng làm key trong dictionary.

fs = frozenset([1, 2, 3, 4])
# fs.add(5)   #  AttributeError – không thể thay đổi

# Dùng làm key trong dict
d = {frozenset({1, 2}): "AB"}

---

4. So sánh tổng hợp

Tiêu chí	List []	Tuple ()	Set {}
Có thứ tự
Thay đổi được
Cho phép trùng
Truy cập bằng index
Dùng làm key dict			(frozenset )

---

Bài tập thực hành

Trắc nghiệm

1. (1, 2, 3) + (4, 5) trả về gì?

   • A. (1, 2, 3, (4, 5))
   • B. (1, 2, 3, 4, 5)
   • C. Lỗi
   • D. [1, 2, 3, 4, 5]

2. len(set([1, 1, 2, 2, 3, 3])) trả về gì?

   • A. 6
   • B. 3
   • C. 2
   • D. 1

3. {1, 2, 3} & {2, 3, 4} trả về gì?

   • A. {1, 2, 3, 4}
   • B. {2, 3}
   • C. {1, 4}
   • D. {1}

Thực hành

1. Nhập 2 list số → tìm phần tử chung và phần tử chỉ có trong list 1 (dùng set).
2. Nhập danh sách tên sinh viên → in ra danh sách không trùng (giữ thứ tự).
3. Tạo hàm nhận tuple tọa độ (x, y) → tính khoảng cách đến gốc tọa độ.
4. Nhập 2 chuỗi → kiểm tra xem chúng có cùng tập ký tự hay không (dùng set).

---

Quay lại: Roadmap · Bài tiếp: Bài 8 – Dictionary